Yeşil alanlara olan ihtiyaç geçmişten bugüne kadar devam etmektedir. Çevre kalitesini artırmak ,insanların ruhsal ,fiziksel anlamda rahatlayabilecekleri, çocukların doğal çevrede vakit geçirebilecekleri ortamlara ihtiyaç duyulmaktadır.Böylelikle; yeşil alanların artırılması ve düzenlenmesini beraberinde getirmiştir. Bu nedenle parkların düzenlenmesinde kullanıcıların ihtiyaç özelliklerini belirlemek ve kentsel tasarım anlayışıyla bütünleştirmek gerekmektedir.

Son dönemlerde artan çarpık kentleşme ve yoğun nüfus artışı yeşil alanların yok olmasına yol açmış, çocuklar ise doğa ile bağımsız olarak daha az birliktelik kurabilmekte, dış ortamda kuralların olmadığı mekânlarda kendi doğallığında oynamak yerine kurallarla daraltılmış evlerinde, kapalı mekânlarda veya birbirinin aynı standart oyun alanlarında oynamaya teşvik edilmektedirler. Bunun sonucunda da çocukların fiziksel, psikolojik, zihinsel ve sosyal yeterlilikleri uzun dönemde olumsuz yönde etkilenmektedir.

Oyun oynamak bir çocuğun gelişiminde önemli bir yere sahiptir. Çevre ile olan yaşamına adapte olmasını sağlar. Oyun oynamak çocuklar için, sosyal, fiziksel gelişim konusunda en iyi eğitim programıdır. Diğer çocuklarla iletişime geçmeyi, yaratıcılıklarını geliştirebilmeyi, yaratıcılıklarını geliştirmeyi, eğlenmeyi ve bir arada yaşabilmeyi duygusunu öğrenirler.

Oyun alanlarının, bir çocuğun gelişimindeki başlıca etkilerini sıralayalım.

• Oyun alanları, fiziksel gelişimine yardımcı olur.
• Oyun alanları, çocukların sosyal gelişimine yardımcı olur.
• Oyun alanları, çocukların duygusal gelişimine yardımcı olur.
• Oyun alanları, çocukların kişisel gelişimine yardımcı olur.

Çocuk oyun alanları; günümüz tasarım kriterlerine uygun olmalıdır. En önemlileri ergonomi ve kullanıcı ihtiyaçlarını karşılayabilmesi ve de birtakım çağdaş tasarım kriterlerine uygun olmasını gerektirir.Bunlar;

• Güvenlik
• Fonksiyon
• Yaş gruplaması
• Sosyal iletişim
• Konfor
• Malzeme
• Bakım
gibi konular çocuk oyun alanı tasarımında dikkate alınmalıdır.

Yeşil alanlarda bulunan oyun alanları çocukların gelişimine etki ederken, diğer taraftan doğa koruma bilincinin büyük bir oranda çocukluk evresinde şekillendiği belirlenmiştir. Toplumda bu bilincin gelişmesi için; öncelikle çocuklarda doğa koruma bilincini geliştirmenin gerekliliği fikri, yaygın olarak kabul görmektedir. Böylelikle kullanıcılar tarafından bu alanlara olan ilgi de artmıştır.

Günümüz kentlerinde özellikle kent merkezlerinde çocuk oyun alanları giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Kent parkları tasarımı içinde çocuk oyun alanları önem bir yer teşkil etmektedir. Çocukların fiziksel, zihinsel ve ruhsal gelişimi açısından vazgeçilmez olan oyun araçları ve alanları ancak birtakım kriterlere uygun olarak tasarlandığında bu amaca hizmet edebilecektir. Bu bağlamda, çalışma kapsamında güvenlik, fonksiyon, yaş gruplaması, konfor, malzeme, sosyal iletişim ve bakım önemli tasarım kriterleri olarak tanımlanmıştır. Ancak bu kriterleri dikkate alan yapılaşma ile çocukların fiziksel, duygusal, sosyal ve entelektüel gelişimine katkı sağlanabilecektir.

Melda Terlemez / İç Mimar